Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.) postrzegana jest głownie jako chwast, a w ziołolecznictwie stanowi cenne źródło substancji wykorzystywanych w leczeniu wielu chorób. Jest więc cenna rośliną wykorzystywaną z powodzeniem w fitoterapii.

Ja pierwszy raz w życiu nie wyrzuciłam pokrzywy samosiejki, która wyrosła mi w donicy na balkonie 🙂 Pozwoliłam jej urosnąć, następnie wysuszyłam ją i mam zapas na kilka herbatek. Może po tym wpisie spojrzycie już na pokrzywę przyjaznym okiem i z wdzięcznością dla tego niepozornego, a cennego zielska, które mamy za darmo na wyciągnięcie ręki:)

Surowcem zielarskim są

  • liście Urtica folium
  • ziele Urtica herba
  • korzenie Urtica radix

Jest cennym źródłem minerałów (K,Fe, Mn, Mg, P, Si, S, Na, Ca), witamin (A, D, E, K, C, B2)

Spożywanie przetworów, potraw i suplementów diety zawierających pokrzywę może pomóc w uzupełnianiu niedoborów tych związków w organizmie, nie wyłączając kobiety w ciąży.( po konsultacji z lekarzem)

Surowcem mniej popularnym, choć bardzo wartościowym, są nasiona pokrzywy. Zawierają ok. 30% tłuszczu, będącego źródłem cennych nienasyconych kwasów tłuszczowych, z przewagą kwasu linolowego i oleinowego.

Zawiera wiele biologicznie czynnych składników jak: acetofen, acetylocholina, aglutynina, alkaloidy, kwasy:masłowy, kawowy, kumarowy, mrówkowy, bursztynowy, palmitynowy, pantotenowy, neochlorogenowy, octowy, szczawiowy, fosforowy, kawoilojabłkowy, glikolowy oraz kwas linolowy i linolenowy, chlorofil, cholina, folacyna, histamina, flawonoidy: kemferol, astragalina, koproporfiryna, lektyny,lecytyna, lignany, kwercetyna, skopoletyna, serotonina, sterole, terpeny, violaksantyna, ksantofil, antocyjany, mono- i oligosacharydy: fruktoza, galaktoza, glukoza, mio-inozytol, maltoza, rafinoza.

Parzące włoski pokrywające roślinę zawierają: histaminę, serotoninę, leukorieny oraz acetylocholinę.

Do celów leczniczych wykorzystujemy liście zbierane przed kwitnieniem rośliny, oraz korzenie – wykopywane jesienią lub wczesną wiosną. Cennym surowcem jest również sok uzyskiwany ze świeżych pędów. *(do kupienia z powodzeniem w aptekach). Według mojej wykładowczyni z dietetyki klinicznej – 50 ml szot soku codziennie pięknie podnosi poziom hemoglobiny, co cenne jest szczególnie dla wegan.

ZASTOSOWANIE

Pokrzywa zwyczajna stosowana jest w celu zmniejszenia alergii, obniżenia poziomu cholesterolu, mocznika, chlorku sodu, redukcji stanów zapalnych, łagodzenia bólu, zahamowania wypadania włosów, rozrzedzenia krwi i obniżenia ciśnienia krwi.

Pozytywnie wpływa na proces leczenia ran.

Liście i całe zioło wykorzystywane są jako środki przeciwzapalne w chorobach reumatycznych oraz zwiększających diurezę w stanach zapalnych dróg moczowych. Działanie moczopędne (wzmaga diurezę) znajduje zastosowanie w leczeniu obrzęków, kamicy nerkowej i chorób pęcherzyka żółciowego. Wspomaga trawienie (ułatwia przemianę materii)

Przywraca równowagę hormonalną.

Wpływa na procesy trawienne, obniża temperaturę ciała, napar działa pomocniczo w cukrzycy – obniżając glikemię; nieżytach żołądka, nieżytu śluzowo-błoniastego jelit. bólach głowy, chorobach płuc i trądziku.

Doustne stosowanie pokrzywy zaleca się przy leczeniu różnego rodzaju krwawień: krwawych wymiotów, krwinkomoczu, krwawienia macicznego, częstych krwawień z nosa. Stymuluje procesy odbudowy tkanek.

Ma właściwości przeciwutleniające. Przeciwutleniacze roślinne mają większą stabilność niż syntetyczne, mając istotne znaczenie dla zdrowia, działając przeciwnowotworowo, obniżając ryzyko zachorowania na choroby serca oraz hamując tempo niekorzystnych zmian związanych ze starzeniem się organizmu. Wodny ekstrakt z części nadziemnej pokrzywy ma silne właściwości przeciwutleniające, wynikające z dużej zawartości związków polifenolowych.

Pokrzywa zwyczajna stosowana jest również w łagodzeniu objawów łagodnego przerostu gruczołu krokowego (prostaty, stercza) jako alternatywa dla leków syntetycznych. Za łagodzenie objawów odpowiedzialne są hydrofilowe części pokrzywy zawarte w korzeniu. Efekty uzyskuje się przy wysokich stężeniach alkoholowego wyciągu z korzenia pokrzywy. Preparaty podawane mężczyznom np 300mg ekstrakt zmniejszają ból podczas oddawania moczu, zmniejszają obrzęk.

W chorobach narządu ruchu – reumatologiczne bóle kręgosłupa, stawów biodrowych, kolan i ścięgien dochodzi często do odkładania złogów kwasu moczowego w tkankach okołostawowych oraz wzrost poziomu kwasu moczowego we krwi. Dzięki właściwościom saluretycznym pokrzywy mozliwe jest wydalenie ich z organizmu. Przeciwzapalne i przeciwbólowe działanie pokrzywy pozwala na obniżenie dawek przeciwzapalnych leków niesteroidowych.

Pokrzywa zwyczajna posiada w składzie związki czynne podobne do leków przeciwhistaminowych stosowanych w chorobach alergicznych – łagodzi więc reakcje alergiczne.

Zawarte w liściach flawonoidy, a także lektyna w korzeniach wykorzystywane są pomocniczo w celach pobudzenia układu odpornościowego w walce z toczniem. Pobudzanie układu odpornościowego pozwala na aktywność przeciwdrobnoustrojową.

Ekstrakty z liści i korzenia pokrzywy wykorzystywane są również jako środki wzmacniające cebulki włosowe, zapobiegające łupieżowi i  łojotokowi skóry.

PRZECIWSKAZANIA 

  • Nie można przesadzać z piciem np herbatki z pokrzywy. Nadmiar ze wzg na właściwości moczopędne może wypłukiwać sole mineralne z organizmu.Znalazłam informację, że do 4 filiżanek jest to ilośc bezpieczna dla osób zdrowych.
  • Pokrzywa ma również działanie hipoglikemizujące (obniża stężenie glukozy w surowicy krwi) Osoby z cukrzycą oraz hipoglikemią reaktywną powinny mieć to na uwadze.
  • Przeciwskazaniem do stosowania wyciągów czy herbat z pokrzywy są również przy chorobach narządów rodnych, zwłaszcza nowotwór, mięśniaki czy krwawienia.
  • Osoby z przewlekłą chorobą nerek również nie powinny bez konsultacji z lekarzem korzystać z wyciągów czy herbat z pokrzywy.
  • Nadmiar żelaza w organizmie również jest przeciwskazaniem do spożywania produktów z pokrzywy.

ŹRÓDŁA WYKORZYSTANE W ARTYKULE

  1. Właściwości lecznicze pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica L.) Marzena Pieszak, Przemysław Ł. Mikołajczak Borgis- Postepy Fitoterapii 4/2010, s. 199-204
  2. Wpływ ekstraktów z pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica L.) na aktywność katalazy w monocytach/makrofagach THP1 Jolanta Wolska, Katarzyna Janda, Sylwia Szkyrpan, Izabela Gutowska

3 Komentarze

Ella · 2 sierpnia 2019 o 17:08

Bardzo przydatne informacje. Czekam na kolejne artykuły:-)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *