Zafałszowania wyników badań laboratoryjnych, bywa że bardzo kosztownych, wynikają często z niedoinformowania pacjentów. Konsekwencją jest konieczność powtórzenia badań, a co gorsza, możliwość złej diagnozy.

Należy  właściwie przygotować się do badań diagnostycznych:

  • do większości badań biochemicznych krew powinna być pobrana na czczo (12h bez pokarmów i płynów zawierających kalorie)
  • po wypoczynku nocnym, bez używek i sytuacji stresowych
  • nie należy pobierać krwi po zażyciu niektórych leków (odstawienie ich to decyzja lekarza), np kwas askorbinowy interferuje z odczynnikami podczas oznaczania glukozy; Paracetamol, Izoniazyd mogą ↑aktywność ALT i AspAT; Sulfonamidy, Fenacetyna ↑stężenie kreatyniny, mocznika i kawsu moczowego; doustne środki antykoncepcyjne mogą ↑stężenia hormonów tarczycy, kortyzolu, Cu i Fe
  • należy ograniczyć wysiłek fizyczny – 24h przed planowanym badaniem krwi oraz badaniem ogólnym moczu (nawet umiarkowany wysiłek fizyczny może ↓ stężenie glukozy i cholesterolu całkowitego (T-C)
  • intensywny wysiłek powoduje ↑ stężenia albuminy, kreatyniny, kwasu moczowego, podwyższenie aktywności enzymów ASPAT, CK, LDH
  • nie należy robić badań diagnostycznych dzień, dwa po uroczystościach rodzinnych czy towarzyskich – posiłki wysokokaloryczne, o znacznej zawartości nasyconych i trans kwasów tłuszczowych, dużej ilości węglowodanów prostych w połączeniu z alkoholem- mogą skutkować poposiłkowym wzrostem stężenia lipoprotein VLDL oraz trójglicerydów (TG) ←zwłaszcza fruktoza
  • stężenie niektórych analitów wykazuje zmienność okołodobową np K ↓po południu, a kortyzol ↑
  • OGTT – doustny test tolerancji glukozy (krzywa cukrowa) – należy wykonywać bez wcześniejszego ograniczania spożycia węglowodanów, w godzinach porannych u osoby będącej na czczo, wypoczętej, po przespanej nocy; 2-godzinny okres między wypiciem roztworu zawierającego 75 g glukozy a pobraniem próbki krwi osoba badana powinna spędzić w miejscu wykonania testu, w spoczynku (nie można spacerować); Metforminę odstawiamy co najmniej tydzień przed dniem, w którym zostanie  przeprowadzony OGTT
  • należy uważać również na prawidłowe pobranie krwi do analizy. Problemy z wkłuciem, zbyt mała średnica igły, zbyt długo założona opaska zaciskowa ( nie może być dłużej zaciskana niż 1 min); zbyt energiczne mieszanie pobranej próbki, może doprowadzić do hemolizy krwi – fałszującej wyniki.
  • MOCZ – do badań diagnostycznych stosowana jest najczęściej próbka moczu porannego, pozostającego w pęcherzu ok 8h, która ze wzg na swoje zagęszczenie jest najlepszym materiałem do badań. Mocz powinien byc pobrany ze środkowego strumienia, po toalecie narządów moczowo-płciowych, co eliminuje zanieczyszczenia fizjologiczną florą bakteryjną. Należy stosować pojemniki specjalnie przystosowane do pobrania próbki moczu.  Próbka do badań powinna być dostarczona w ciągu 2h od pobrania. Dobowa lub 12h zbiórka moczu wymaga przechowywania go w temp +4st C

ŹRÓDŁA WYKORZYSTANE W ARTYKULE

  1. Błędy przedlaboratoryjne źródłem trudności w interpretacji wyników badań laboratoryjnych – studium przypadku dr Alicja Brożek, dr Kalina Maćkowiak, mgr Marcin Nowicki, dr Alina Blacha, dr Mirosława Zowczak-Drabarczyk, dr hab. Dorota Formanowicz POSTĘPY DIETETYKI W GERIATRII I GERONTOLOGII 2018;4(4):14-21
  2. Diagnostyka laboratoryjna w dietetyce Lucyna Ostrowska, Karolina Orywal, Ewa Stefańska
  3. Diabetologia Praktyczna 2018, tom 4, nr 1

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *